Krzysztof GojdźKrzysztof Gojdź

25.08.2017 | Zdrowie

Co to są wolne rodniki?

Wolne rodniki… słyszymy o nich coraz częściej, to przez nie chorujemy i to one odpowiedzialne są za to, że szybciej się starzejemy. Staramy się, żeby w naszej diecie i kosmetykach pielęgnacyjnych znajdowały się produkty, które skutecznie niwelują ich działanie. W ten sposób chcemy dbać o zdrowie organizmu i zachować młodość. Czy jednak wszyscy wiedzą, co kryje się pod tą nazwą i czym właściwie są wolne rodniki?
Dziś na moim blogu właśnie o nich, postaram się w prostych słowach opowiedzieć Wam o tym, czym są, skąd się biorą i jakie stwarzają zagrożenia.

Wolne rodniki… słyszymy o nich coraz częściej, to przez nie chorujemy i to one odpowiedzialne są za to, że szybciej się starzejemy. Staramy się, żeby w naszej diecie i kosmetykach pielęgnacyjnych znajdowały się produkty, które skutecznie niwelują ich działanie. W ten sposób chcemy dbać o zdrowie organizmu i zachować młodość. Czy jednak wszyscy wiedzą, co kryje się pod tą nazwą i czym właściwie są wolne rodniki?

Dziś na moim blogu właśnie o nich, postaram się w prostych słowach opowiedzieć Wam o tym, czym są, skąd się biorą i jakie stwarzają zagrożenia.

Czym są wolne rodniki?

Nasz organizm składa się z komórek, to one są jego najmniejszą częścią funkcjonalno-strukturalną, ich budowa i wielkość różni się ze względu na to, jaką mają pełnić funkcję. To właśnie z połączenia dwóch komórek rozpoczyna się nasze istnienie, z nich powstają również wszystkie nasze tkanki i organy. Komórki z kolei składają się z cząsteczek, które powstają z atomów, a te składają się z protonów, neutronów i elektronów. Protony i neutrony tworzą jądro, elektrony natomiast krążą wokół niego na poszczególnych powłokach. Problem pojawia się, wtedy kiedy na ostatniej powłoce znajduje się jeden lub kilka niesparowanych elektronów. Takie atomy lub ich grupy to właśnie wolne rodniki.

Jeden za drugim

Wolne rodniki pochodzą w większości z atomów tlenu, charakteryzują się dużą niestabilnością i bardzo szybko wchodzą w reakcję, chcąc „ukraść” innej cząsteczce brakujący elektron. W ten sposób powstaje kolejny wolny rodnik, który „atakuje” kolejną cząsteczkę, w wyniku czego staje się ona następnym wolnym rodnikiem szukającym w swym otoczeniu nowej „ofiary”, aby zdobyć brakujący elektron. Taki proces prowadzi niestety do uszkodzenia między innymi błon komórkowych, DNA, czy niekorzystnych zmian w cząsteczkach białek i węglowodanów naszego organizmu. Zmiany te niestety w miarę upływu czasu staja się coraz bardziej rozległe, a ponieważ atakowany przez wolne rodniki organizm coraz słabiej się broni, proces ten znacznie przyspiesza.

Co przyczynia się do powstawania wolnych rodników?

Wolne rodniki powstają w naszym organizmie w wyniku procesów metabolicznych, szkodliwe są, wtedy kiedy występują w nadmiarze. Ich namnażaniu się sprzyja alkohol, przewlekły stres, zbyt intensywny przekraczający możliwości naszego organizmu wysiłek fizyczny, zła dieta, spaliny, nikotyna, nadmierna ekspozycja na słońce, niektóre choroby i część leków.

Nie zawsze szkodzą

Jak już wspomniałem, wolne rodniki są dla nas niebezpieczne, jeśli występują w nadmiarze. Natomiast do momentu, kiedy w naszym organizmie panuje równowaga, wolne rodniki mogą być nawet pożyteczne. Kiedy mamy nad nimi kontrolę pomagają nam neutralizować toksyny oraz walczyć z groźnymi bakteriami i wirusami. Musimy jednak stale wspomagać nasz organizm i ograniczać czynniki, które sprzyjają nadmiernemu namnażaniu się wolnych rodników. Wszystko po to, aby kiedy już wykonają swoje zadanie, zostały natychmiast zneutralizowane. Jeśli tak się nie stanie, wkrótce trudno będzie nam nad nimi zapanować.

A jeśli jest ich zbyt dużo?

Wtedy sytuacja niestety nie wygląda zbyt dobrze. Kiedy wolne rodniki wymkną nam się spod kontroli i w naszym organizmie jest ich coraz więcej i więcej, uszkodzenia jakie powodują doprowadzają do licznych groźnych schorzeń i przedwczesnego starzenia się naszego organizmu.

Zachwianie równowagi między antyoksydantami a wolnymi rodnikami, skutkujące szybkim namnażaniem się ich w naszym organizmie nazywamy stresem oksydacyjnym. Nadmiar wolnych rodników przyczynia się między innymi do powstawania zmian miażdżycowych, może doprowadzić do uszkodzenia naczyń krwionośnych, zawału, udaru lub zatoru płucnego. Zaburzając równowagę naszego organizmu, osłabia układ odpornościowy sprawiając, że stajemy się podatni na choroby. To właśnie wolne rodniki obwinia się za występowanie choroby Parkinsona, choroby Alzheimera, astmy, cukrzycy, problemów skórnych takich jak egzema czy łuszczyca, choroby wrzodowej żołądka i dwunastnicy, cukrzycy i stanów zapalnych trzustki, a także chorób układu moczowego, choroby zwyrodnieniowej stawów, nadciśnienia, jaskry, zaćmy i zwyrodnienia plamki żółtej. Na tym jednak nie koniec wolne rodniki uszkadzając DNA komórki, zmieniają strukturę kodu genetycznego, doprowadzając do jego mutacji. Uszkodzone komórki mają zdolność do bardzo szybkiego namnażania się i mogą prowadzić do powstawania nowotworów. Wolne rodniki odpowiedzialne są również za przyspieszenie procesu starzenia się naszego organizmu. To one uszkadzają naturalną barierę ochronną naszej skóry, przez co staje się ona sucha i bardzo delikatna, zaburzają pracę fibroblastów wytwarzających kolagen i elastynę oraz uszkadzają włókna kolagenowe i elastynowe, dlatego nasza skóra traci jędrność i elastyczność, a na jej powierzchni szybciej pojawiają się zmarszczki. Wolne rodniki osłabiają również naszą naturalną ochronę przed promieniowaniem UV, narażając nas na jego niekorzystne działanie i tzw. fotostarzenie. Zmiany w budowie komórek naszej skóry sprawiają, że trudniej jest jej bronić się przed infekcjami, o wiele wolniej się goi, a po urazach niestety częściej pozostają nieestetyczne blizny. Wolne rodniki zwiększają również tendencję do powstawania cellulitu i rozstępów, a co gorsza sprzyjają też zachorowaniu na niebezpieczny nowotwór skóry, jakim jest czerniak.

Zatrzymać błędne koło

Wolne rodniki nawet jeśli występują w odpowiedniej ilość i wykorzystywane są przez nasz organizm do walki z drobnoustrojami i usuwania toksyn, po wykonanym zadaniu powinny zostać zneutralizowane. Tu swoją rolę muszą odegrać antyoksydanty, które bez szkody dla siebie mogą „podarować” wolnym rodnikom brakujący elektron, skutecznie je w ten sposób unieszkodliwiając. Nasz organizm naturalnie zaopatrzony jest w antyoksydanty, które pomagają mu trzymać w ryzach wolne rodniki i utrzymywać równowagę. Kiedy jednak z jakiejś przyczyny, np. poprzez szkodliwe czynniki zewnętrzne, równowaga ta zostaje zachwiana, liczba wolnych rodników niebezpiecznie wrasta, a mnożąc się bardzo szybko, prowadzą do groźnych uszkodzeń. Dlatego tak ważne jest dbanie o właściwą dietę i dostarczanie naszemu organizmowi niezbędnych do walki z nimi antyoksydantów. To właśnie one „oddając” jeden ze swych elektronów, są w stanie przerwać błędne koło i powstrzymać namnażanie się wolnych rodników.


Kochani, aby neutralizować wolne rodniki, musimy więc zadbać o naszą dietę, bardzo ważne jest to, żeby znalazło się w niej dużo warzyw, owoców, ryb, chudego mięsa, pestek, orzechów i produktów pełnoziarnistych. Niezmiernie istotne jest również ograniczanie wszystkiego, co może zwiększać ilość wolnych rodników w naszym organizmie. Zrezygnujcie więc z alkoholu, papierosów, tłustych potraw, jedzenia typu fast food i nie przebywajcie zbyt długo na słońcu. Pamiętajcie jednak o tym, że nie wszystkie negatywnie działające na nasz organizm czynniki możemy ograniczyć, a ilość naturalnie występujących w naszym organizmie antyoksydantów naturalnie maleje wraz z wiekiem, dlatego stałe ich uzupełnianie powinno być naszym codziennym obowiązkiem.


Tagi: wolne rodniki antyoksydanty stres oksydacyjny zdrowie dieta

Wpisz wyszukiwaną frazę